Örgütsel Narsisizm ile Haset ve Gıpta Arasındaki İlişkinin Uçak Bakım Çalışanlarında İncelenmesi
Oğuzhan Soytürk ve Asil Ali Özdoğru
Son yıllarda dünyada ve Türkiye’de hızlı büyüme gösteren havacılık sektöründe çalışan bireylerin duygu ve davranışlarının incelenmesi önem arz etmektedir. Örgütsel psikolojide, kimlik kuramı ve psikodinamik yaklaşımdan yola çıkılarak geliştirilen örgütsel narsisizm kavramı; bireylerin çalıştıkları kurumu diğer kurumlardan üstün, yegâne ve sınırsız güce sahip şeklindeki abartılı algılama biçimlerini yansıtmaktadır. Bu çalışmada uçak bakım çalışanlarında örgütsel narsisizmin haset ve gıpta eğilimleri ile ilişkisi incelenerek havacılık sektörü ve iş yerlerinde bireysel ve örgütsel özellik ve dinamiklerin daha iyi anlaşılması amaçlanmaktadır. Çalışma, ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı nicel bir araştırmadır. Veri toplama sürecinde, İstanbul’da yer alan yedi uçak bakım şirketinde 200 çalışana yüz yüze anket uygulaması yapılmıştır. Yaşları 18 ila 58 arasında değişen ve yaş ortalaması 32,86 olan gönüllü katılımcıların %85’i erkek, %15’i kadındır. Araştırmanın verileri Örgütsel Narsisizm Ölçeği, BeMaS-T Haset ve Gıpta Ölçeği ve demografik bilgi formu kullanılarak elde edilmiştir. Çalışmada elde edilen veriler bilgisayar programlarına girilmiş ve istatistiksel analizler yardımıyla değerlendirilmiştir. Uçak bakım çalışanlarının örgütsel narsisizm düzeyinin (Ort. = 3,67; SS = 0,68) ölçek normlarına göre yüksek seviyede olduğu tespit edilmiştir. Haset (Ort. = 1,58; SS = 0,96) ve gıpta (Ort. = 3,90; SS = 1,14) ortalamaları değerlendirildiğinde katılımcıların hasede kıyasla daha fazla gıpta özelliklerine sahip olduğu görülmüştür. Uçak bakım çalışanlarında, örgütsel narsisizm ile gıpta arasında anlamlı bir ilişki bulunduğu görülmektedir. Bunun yanında, örgütsel narsisizmin haset ile arasındaki ilişki incelendiğinde, iki değişken arasında anlamlı bir istatistiksel ilişki olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca örgütsel narsisizmin tüm güçlülük özelliklerinin, demografik değişkenlerden görev ve aylık gelirden etkilendiği tespit edilmiştir. Aylık gelir arttıkça örgütsel narsisizm seviyesinin de düştüğü görülmektedir. Bu bulgular alanyazındaki diğer çalışmalarla büyük ölçüde örtüşmekle beraber insan kaynakları ve örgüt politikaları açısından çalışanların bireysel ve örgütsel özelliklerinin daha derinlikli ve kapsamlı incelenmesinin faydalı olacağı değerlendirilmektedir.
Oğuzhan Soytürk ve Asil Ali Özdoğru
Son yıllarda dünyada ve Türkiye’de hızlı büyüme gösteren havacılık sektöründe çalışan bireylerin duygu ve davranışlarının incelenmesi önem arz etmektedir. Örgütsel psikolojide, kimlik kuramı ve psikodinamik yaklaşımdan yola çıkılarak geliştirilen örgütsel narsisizm kavramı; bireylerin çalıştıkları kurumu diğer kurumlardan üstün, yegâne ve sınırsız güce sahip şeklindeki abartılı algılama biçimlerini yansıtmaktadır. Bu çalışmada uçak bakım çalışanlarında örgütsel narsisizmin haset ve gıpta eğilimleri ile ilişkisi incelenerek havacılık sektörü ve iş yerlerinde bireysel ve örgütsel özellik ve dinamiklerin daha iyi anlaşılması amaçlanmaktadır. Çalışma, ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı nicel bir araştırmadır. Veri toplama sürecinde, İstanbul’da yer alan yedi uçak bakım şirketinde 200 çalışana yüz yüze anket uygulaması yapılmıştır. Yaşları 18 ila 58 arasında değişen ve yaş ortalaması 32,86 olan gönüllü katılımcıların %85’i erkek, %15’i kadındır. Araştırmanın verileri Örgütsel Narsisizm Ölçeği, BeMaS-T Haset ve Gıpta Ölçeği ve demografik bilgi formu kullanılarak elde edilmiştir. Çalışmada elde edilen veriler bilgisayar programlarına girilmiş ve istatistiksel analizler yardımıyla değerlendirilmiştir. Uçak bakım çalışanlarının örgütsel narsisizm düzeyinin (Ort. = 3,67; SS = 0,68) ölçek normlarına göre yüksek seviyede olduğu tespit edilmiştir. Haset (Ort. = 1,58; SS = 0,96) ve gıpta (Ort. = 3,90; SS = 1,14) ortalamaları değerlendirildiğinde katılımcıların hasede kıyasla daha fazla gıpta özelliklerine sahip olduğu görülmüştür. Uçak bakım çalışanlarında, örgütsel narsisizm ile gıpta arasında anlamlı bir ilişki bulunduğu görülmektedir. Bunun yanında, örgütsel narsisizmin haset ile arasındaki ilişki incelendiğinde, iki değişken arasında anlamlı bir istatistiksel ilişki olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca örgütsel narsisizmin tüm güçlülük özelliklerinin, demografik değişkenlerden görev ve aylık gelirden etkilendiği tespit edilmiştir. Aylık gelir arttıkça örgütsel narsisizm seviyesinin de düştüğü görülmektedir. Bu bulgular alanyazındaki diğer çalışmalarla büyük ölçüde örtüşmekle beraber insan kaynakları ve örgüt politikaları açısından çalışanların bireysel ve örgütsel özelliklerinin daha derinlikli ve kapsamlı incelenmesinin faydalı olacağı değerlendirilmektedir.Anahtar Kelimeler: Örgütsel Narsisizm, Haset, Gıpta, Uçak Bakım
Atıf: Soytürk, O. ve Özdoğru, A. A. (2026, Ekim 7-9). Örgütsel narsisizm ile haset ve gıpta arasındaki ilişkinin uçak bakım çalışanlarında incelenmesi [Sözlü bildiri sunumu]. 4. İnsan Kaynakları Yönetimi Kongresi, İstanbul, Türkiye. https://ikykongre.medipol.edu.tr/
